خەۋەر

شار شەكىللىك ياستۇقلارنىڭ تۈرلىرى ۋە تۈرگە ئايرىلىشى

 

1. شار شەكىللىك ياستۇقلاركۆتۈرەلەيدىغان يۈكنىڭ يۆنىلىشى ياكى نامدىكى تېگىش بۇلۇڭىغا ئاساسەن تۈرگە ئايرىلىدۇ:

 

a) رادىئال ياستۇقلار — ئاساسلىقى رادىئال يۈكنى كۆتۈرۈشكە ئىشلىتىلىدۇ، نامدىكى تېگىش بۇلۇڭى 0°≤τ≤30°. نامدىكى تېگىش بۇلۇڭلىرىنىڭ ئوخشىماسلىقىغا ئاساسەن، ئۇلارنى تۆۋەندىكىدەك تۈرلەرگە ئايرىشقا بولىدۇ:

 

1) رادىئال ئالاقىلىشىش شار شەكىللىك ياستۇقلار — نامدىكى ئالاقىلىشىش بۇلۇڭى τ=0° بولغان ياستۇقلار. رادىئال يۈكلەرنى كۆتۈرۈشكە ماس كېلىدۇ، شۇنداقلا ھەر قانداق يۆنىلىشتە كىچىك ئوق يۆنىلىشلىك يۈكلەرنى كۆتۈرەلەيدۇ؛

 

2) بۇلۇڭلۇق ئالاقىلىشىش رادىئالىزاتسىيەلىك شار شەكىللىك ياستۇقلار— نومىنال تېگىش بۇلۇڭى 0°<τ≤30° بولغان ياستۇقلار. رادىئال ۋە ئوق شەكىللىك زاپچاسلار بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن يۈكلەرگە ماس كېلىدۇ.

 

b) ئىتتىرىش ياستۇقلىرى — ئاساسلىقى ئوق يۆنىلىشىدىكى يۈكنى كۆتۈرۈشكە ئىشلىتىلىدۇ، نامدىكى تېگىش بۇلۇڭى 30°<τ≤90°. نامدىكى تېگىش بۇلۇڭلىرىنىڭ ئوخشىماسلىقىغا ئاساسەن، ئۇلارنى تۆۋەندىكىدەك تۈرلەرگە ئايرىشقا بولىدۇ:

 

1) ئوق يۆنىلىشلىك ئۇلىنىش ئىتتىرىش شار شەكىللىك ياستۇقلىرى — نامدىكى ئۇلىنىش بۇلۇڭى τ=90° بولغان ئىتتىرىش ياستۇقلىرى. ئوق يۆنىلىشلىك يۈكلەرنى بىرلا يۆنىلىشتە كۆتۈرۈشكە ماس كېلىدۇ؛

 

2) بۇلۇڭلۇق تېگىش بۇلۇڭلۇق ئىتتىرىش شار شەكىللىك ياستۇقلار — نامدىكى تېگىش بۇلۇڭى 30°<τ<90° بولغان ئىتتىرىش ياستۇقلىرى. ئاساسلىقى ئوق يۆنىلىشىدىكى يۈكنى كۆتۈرۈشكە ماس كېلىدۇ، ئەمما بىرلەشتۈرۈلگەن يۈكنىمۇ كۆتۈرەلەيدۇ.

 

2.شار شەكىللىك ياستۇقلارتاشقى ھالقىنىڭ قۇرۇلمىسىغا ئاساسەن تۈرگە ئايرىلىدۇ:

 

a) بىر پارچە سىرتقى ھالقىسىمان شار شەكىللىك ياستۇق؛

 

b) يەككە بۆلۈنگەن سىرتقى ھالقىسىمان شار شەكىللىك ياستۇق؛

 

c) قوش بۆلۈنگەن سىرتقى ھالقىسىمان شار شەكىللىك ياستۇق؛

 

d) ئىككى پارچە سىرتقى ھالقىسىمان شار شەكىللىك ياستۇق.

 

3. شار شەكىللىك ياستۇقلارتاياق ئۇچىغا ئۇلانغان-ئۇلانمىغانلىقىغا ئاساسەن تۈرگە ئايرىلىدۇ:

 

a) (ئادەتتىكى) شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

b) كۆپ خىل تۈرگە ئايرىش ئۇسۇللىرى بىلەن تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇقلار:

 

1) تاياق ئۇچى بىلەن بىرلىشىدىغان قىسىملارغا ئاساسەن:

 

— يىغىۋېلىنغان تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇق: تاياق ئۇچى سىلىندىر شەكىللىك تۆشۈك بىلەن، تۆشۈككە رادىئاتسىيەلىك شار شەكىللىك ياستۇق ئورنىتىلغان، بولت بىلەن ياكى بولتسىز؛

 

— بىر پارچە تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇق: تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ئىچكى تۆشۈككە ئىگە، ياستۇق ئىچكى ھالقىسى تۆشۈككە ئورنىتىلغان، بولت بىلەن ياكى بولتسىز؛

 

— شار باشلىق بولت تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇق: شار باشلىق بولت ئورنىتىلغان شار ئورۇندۇقلۇق تاياق ئۇچى.

 

2) تاياق ئۇچىنىڭ تۇتقۇچ قىسمىنىڭ ئۇلىنىش خۇسۇسىيىتىگە ئاساسەن:

 

— ئىچكى يىپلىق تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇق: تاياق ئۇچىنىڭ پۇتى ئىچكى يىپلىق تۈز تاياقچە بولۇپ،

 

— سىرتقى يىپلىق تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇق: تاياق ئۇچىنىڭ پۇتى سىرتقى يىپلىق تۈز تاياقچە؛

 

— تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇق بىلەن پەيۋەندلەنگەن ئاساس: تاياق ئۇچىنىڭ دەستىسىدە فلانگلىق ئورۇندۇق، چاسا ئورۇندۇق ياكى سىلىندىر شەكىللىك ئورۇندۇق بار بولۇپ، ئورۇنلاشتۇرۇش مىخلىرى بار، بۇ ئورۇندۇقلار تاياق ئۇچىغا پەيۋەندلەش ئارقىلىق بېكىتىلىدۇ؛

 

— قۇلۇپلىنىدىغان ئورۇندۇقلۇق تاياق ئۇچى شار شەكىللىك ياستۇق: تاياق ئۇچىنىڭ ئىچكى قىسمىدا قۇلۇپلاش ئۈسكۈنىسى بار يىپلىق ئورۇن بار.

 

4. شار شەكىللىك ياستۇقلار ئىشلىتىش جەريانىدا قايتا مايلاش ۋە ئاسراشقا ئېھتىياجلىق ياكى ئېھتىياجلىق ئەمەسلىكىگە قاراپ تۈرگە ئايرىلىدۇ:

 

a) ئاسراش ئۈچۈن مايلانغان شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

b) ئاسراشنى تەلەپ قىلمايدىغان ئۆزلۈكىدىن مايلىنىدىغان شار شەكىللىك ياستۇقلار.

 

5. شار شەكىللىك ياستۇقلار سىيرىلىش يۈزلىرىگە ئىشلىتىلىدىغان ماتېرىياللارنىڭ بىرىكمىسىگە ئاساسەن تۈرگە ئايرىلىدۇ:

 

a) پولات/پولات شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

b) پولات/مىس قېتىشمىسىدىن ياسالغان شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

c) پولات/PTFE بىرىكمە شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

d) پولات/PTFE رەخت شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

e) پولات/كۈچەيتىلگەن پلاستىك شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

f) پولات/سىنىك ئاساسلىق قېتىشما شار شەكىللىك ياستۇقلار.

 

6. شار شەكىللىك ياستۇقلار ئۆلچەم ۋە چىدامچانلىق بىرلىكلىرىگە ئاساسەن تۈرگە ئايرىلىدۇ:

 

a) مېترىك شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

b) ئىمپېرىيە شار شەكىللىك ياستۇقلىرى.

 

7. شار شەكىللىك ياستۇقلار يۈكنىڭ يۆنىلىشى، نامدىكى تېگىش بۇلۇڭى ۋە قۇرۇلما تىپىغا ئاساسەن ئومۇميۈزلۈك تۈرگە ئايرىلىدۇ:

 

a) رادىئاتسىيەلىك شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

b) بۇلۇڭلۇق ئۇلىنىش شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

c) ئىتتىرىش شار شەكىللىك ياستۇقلار؛

 

d)تاياق ئۇچىدىكى شار شەكىللىك ياستۇقلار.

شار شەكىللىك ياستۇقلارنى قۇرۇلما شەكلىگە ئاساسەن (مەسىلەن، پېچەتلەش ئۈسكۈنىلىرىنىڭ بار-يوقلۇقى، مايلاش ئويمانلىقى ۋە تۆشۈكلىرىنىڭ قۇرۇلمىسى، مايلاش تارقىتىش ئويمانلىقىنىڭ قۇرۇلمىسى، ساقلاش ھالقىسى ئويمانلىقىنىڭ سانى، تاياق ئۇچىدىكى يىپنىڭ ئايلىنىش يۆنىلىشى قاتارلىقلار) ھەر خىل قۇرۇلما تىپلىرىغا بۆلۈشكە بولىدۇ.